Όλο κάτι γίνεται και δεν γράφω τη Χιονάτη μου. Και δεν εννοώ τα δικά μας εδώ, ούτε καν. Βαρέθηκα τα δικά μας, τη νέα κυβέρνηση, τις παλιές, τους ίδιους βλάκες, την άρνησή μας να ενωθούμε και την όρεξη να εχθρευόμαστε ο ένας τον άλλο, βαρέθηκα. Το μόνο καλό, και ειλικρινές πάνω από όλα, που πιστεύω πως θα έπρεπε να γίνει για τη χώρα μας θα ήταν να αλλάξει όνομα. Να μετονομαστεί από Ελλάδα σε Μαλακία. Έτσι, συμπεριλαμβανομένης και μένα, θα λεγόμασταν Μαλάκες και Μαλακισμένες που ζουν στη Μαλακία. Στην τελική η λέξη είναι ολοδική μας, αποκαλούμε ο ένας τον άλλο έτσι όλη μέρα για όλη μας τη ζωή, οι πράξεις μας είναι πίτα στη μαλακία, οπότε δεν καταλαβαίνω το Ελλάδα που κολλάει. Αντίστοιχα θα έπρεπε η κάθε χώρα να το κάνει αυτό για τον εαυτό της. Η Γερμανία να μετονομαστεί σε Heil ξέρω γω, η Αγγλία σε κάτι άλλο κι ούτω καθεξής.
Δεν έχω γράψει τη Χιονάτη μου και ζητώ συγνώμη από τους 3 αναγνώστες που θα ανυπομονούν μαζί με μένα, αλλά δεν έχω όρεξη, κι αν δεν έχεις όρεξη πώς να γράψεις ένα σουρεάλ αστείο κείμενο. Πολύ βία, πολύς θάνατος, μία οι πόλεμοι, μία οι δυστυχισμένοι οι πρόσφυγες, και τώρα το Νεπάλ. Το πόσο έχω στενοχωρηθεί δε λέγεται.
Είναι απόλυτα φυσικό να λυπάσαι λίγο και μετά να ξεπερνάς κάτι που δεν ξέρεις, δεν έχεις γνωρίσει από κοντά. Γι' αυτό ο κόσμος είναι αλλού ντ' αλλού. Γι' αυτό θα ήταν καλό να ταξιδεύουν όλοι. Να γνωρίζουν τον κόσμο. Να βλέπουν τι γίνεται. Να μαθαίνουν. Η γη δεν είναι καρτ ποστάλ. Σε όλα τα τοπία που βλέπεις στις κάρτες, έχει μύγες, σκατά, μαλάκες, έχει όμως και υπέροχα φαγητά, τέλειες μουσικές, απίθανα ζώα, καλούς ανθρώπους. Τίποτα δεν είναι σαν ένα πραγματικό ταξίδι σε άλλα μέρη από τα δικά σου.
Έχω στενοχωρηθεί πάρα πολύ για το Νεπάλ. Όταν είχα πάει, πριν χρόνια, δεν είχα περάσει καλά. Εδώ, στο μπλογκ, υπάρχουν όλες οι κατάλληλες αφηγήσεις για να γελάσεις, όπως τα λέω συνήθως. Και μερικές φορές είχε πλάκα. Ο τρελός στην Ποκάρα που έμοιαζε με το Χριστό, που περπατούσε ξυπόλητος και γυμνός και μια μέρα φορούσε ένα βρακί Κάλβιν Κλάιν πάνω από παντελόνι. Δεν τον έβγαλα φωτογραφία. Μονίμως ντρεπόμουν σε τέτοια μέρη να βγάλω φωτογραφίες. Δε νιώθω καλά να βγάζω τη δυστυχία του άλλου. Και να θυμάμαι τι; Και γι' αυτό μονίμως οι φωτογραφίες μου από τέτοια μέρη, είναι αίσχος. Έχω δει απίστευτα πρόσωπα, απίθανες εκφράσεις, τέλειες φάτσες και πάντα χαμήλωνα το κεφάλι όταν με κοιτούσαν. Να τους πω τι; Ότι ήρθα από μια χώρα πλούσια σχετικά με τα δικά τους χάλια και τι; Άμα ερχόταν εδώ κάποιος πλούσιος γιαπωνέζος και με έβγαζε εμένα φωτό επειδή φοράω κάτι που αυτός όχι, θα μου άρεσε; Δε θα μου άρεσε. ...Τώρα που το θυμάμαι, με έχει βγάλει φωτό γιαπωνέζα. Αλήθεια. Με ρώτησε πρώτα αλλά Θεέ μου, υπάρχω σε άλμπουμ Γιαπωνέζας. ..Και δε με πείραξε. Τέλος πάντων, είναι προσωπική μάχη, προσωπικά κόμπλεξ μάλλον και δική μου δουλειά να τα λύσω. Στο κάτω κάτω εγώ δεν ήμουν ξαπλωμένη στο χώμα να ξεψειρίζω το παιδί μου όταν με έβγαλε φωτό, ίσως αυτή είναι η διαφορά.
Στο Νεπάλ έκλαιγα συνέχεια. Δεν άντεχα να βλέπω τόση δυστυχία. Άλλοι πάνε διακοπές και στ' αρχίδια τους όλα, βγάζουν φωτό, ω κοίτα αυτό το νεκρό ζώο, κοίτα κοίτα άντερα έξω, κάτσε να βγάλουμε φωτό, ωωω κοίτα κοίτα, ένα παιδάκι κουβαλάει ένα σακί 3 φορές πιο μεγάλο απ' αυτό, κάτσε να το βγάλω φωτό!! Αδύνατον. Για μένα. Δεν κατηγορώ όσους βγάζουν αυτές τις φωτό, αντίθετα, πρέπει, πώς θα δεις τι γίνεται εκεί έξω, πρέπει να δεις και μετά πρέπει να πας. Οπωσδήποτε. Πρέπει να πας παντού. Να ξεκινήσεις να οργώσεις τη χώρα σου και μετά τον κόσμο. Λίγο πιο έξω και λίγο πιο έξω, μέχρι να έχεις μια γενικότερη εικόνα. Και τότε ίσως νιώσεις πιο τυχερός, ή βρεις λόγους να αλλάξεις τη ζωή σου αν δε σου αρέσει, πάντως, μάλλον θα αγαπήσεις τους ανθρώπους περισσότερο γιατί αν έχεις δει πως ζουν, θα καταλάβεις και γιατί κάνουν ό,τι κάνουν.
Νεπάλ. Φτώχεια ανελέητη. Ένα κράμα διαστρεβλωμένου πολιτισμού κι απέραντης φτώχειας. Παιδιά στο δρόμο να ψάχνουν μέσα στα σκουπίδια και δίπλα καζίνο. Μαύρη ώρα καζίνο ήταν, αλλά καζίνο. Και το Lonely Planet να γράφει, ντύσου λέει σαν τον James Bond για να πας. Τι να σου πω. Ντύσου εσύ σαν τον James Bond κι εναλλακτικά, πήγαινε στο καζίνο της Ξάνθης με τα τρακτέρ παρκαρισμένα απ' έξω. Και να 'χει βρέξει εννοείται. Να δω πως θα νιώσεις. Σα να είσαι μόνος εσύ στο Πατρινό Καρναβάλι ή όχι. Δεν ξέρω τι να σου πω. Εγώ έκλαιγα συνέχεια. Δε μάζευαν τα σκουπίδια στο Κατμαντού με αποτέλεσμα να είναι βουνά διαμέτρου και ύψους γύρω στα 2-3 μέτρα σε κάθε γωνία με παιδιά να είναι μέσα εκεί στην απέραντη βρώμα μαζί με σκυλιά. Τα σκυλιά έψαχναν να φάνε και τα παιδιά να βρουν κάτι, πλαστικό συνήθως, για να το βάλουν στις τσάντες τους και να το πουλήσουν. Μια μέρα είδα κόσμο να είναι στα μπαλκόνια και να γελάει, να χαίρεται, να φωνάζει, να επικροτεί. Φυσικά δεν καταλάβαινα τι γινόταν, έτσι ρώτησα. Γιόρταζαν γιατί τους μάζευαν τα σκουπίδια...
Βράδυ, Κατμαντού, πήγαινα για μια μπύρα, μια βόλτα. Ένιωσα έναν τεράστιο όγκο δίπλα μου. Γύρισα να κοιτάξω και ήταν μια τεράστια σακούλα, πόσο τεράστια να σου πω, 1,5 μέτρο ας πούμε, μακρόστενη και χοντρή, ένα σακί. Το είδα να πηγαίνει μόνο του, δεν κατάλαβα, έγειρα λίγο το κεφάλι μου και είδα ένα παιδί σκυμμένο από κάτω, να την κουβαλάει, 4-5 χρονών. Περπατούσε με το σακί στην πλάτη, ανάμεσα στους τουρίστες που πήγαιναν για μια μπύρα, μια βόλτα. Το σακί γεμάτο πλαστικά ποτήρια. Από τα σκουπίδια προφανώς. Μάλλον έκαναν αυτό που κάνουν τώρα εδώ οι δεκάδες δύστυχοι στα δικά μας σκουπίδια. Ξέρετε, το έκαναν στη χώρα τους, ήρθε πόλεμος, έφυγαν από τη χώρα τους, για να έρθουν στη δική μας να κάνουν το ίδιο.
Άλλη μέρα, Κατμαντού, βλέπω σκυλάκι ωραίο, ξαπλωμένο σε σκαλιά. Αχου, πόσο αγαπάω τα σκυλιά, πλησιάζω αμέσως να το χαϊδέψω. Ανοιχτή κοιλιά, το έτρωγαν σκουλίκια. Νεκρό. Ποιος να το μαζέψει. Πλάκα μου κάνεις. Στο απέναντι σκαλί κοιμόταν ημίγυμνος άστεγος.
Σημείωση: την εποχή που πήγα (καλοκαίρι), έβρεχε συνέχεια. Όλα υγρά, όλα. Τα πάντα. Παντού λάσπες, σκατά αγελάδας, μικρόβιο, κουνούπι, φουλ. Τα δικά μας παιδιά έτσι ζουν;
Δε θέλω να απαντήσω σε ερωτήσεις "και ποιος φταίει γι' αυτά;" γιατί θα μπορούσα να αναπτύξω δίτομο βιβλίο και τώρα δε θέλω. Άλλωστε ο καθένας μπορεί να έχει μια γνώμη.
Στα μέρη εκτός πρωτεύουσας, ήταν λίγο καλύτερα με την έννοια ότι έβλεπες πράσινο, μαϊμουδάκια και τέτοια. Έφευγες από τον "πολιτισμό" και ησύχαζες λίγο. Αλλά και πάλι. Λίγο παραπάνω να κάτσεις, γνωρίζεις ντόπιους, μαθαίνεις εκ των έσω τι συμβαίνει και σου φεύγει η όποια χαρά και πάλι. Ποκάρα. Γνωρίσαμε ζευγάρι, Σκωτσέζο, παντρεμένο με Νεπαλέζα, είχαν ένα γλυκό κοριτσάκι. Μακάρι να είναι όλοι τους καλά.. Απ' αυτούς έμαθα πολλά.
Επειδή το Νεπάλ έχει τα Ιμαλάια, το Έβερεστ κλπ, προσελκύει πλούσιο τουρισμό. Γιατί το να ανέβεις εκεί πάνω δεν είναι φτηνό. Κοστίζει πολλά, πάρα πάρα πολλά. Έτσι, πιστεύεις ότι δε γίνεται να μη διαθέσεις στους πλούσιους αυτούς τουρίστες ό,τι καλύτερο μπορείς. Όταν όμως είσαι τέρμα φτωχός και αμόρφωτος, δεν έχεις πρόσβαση σε καμία γνώση από πουθενά (πριν 8 χρόνια που πήγα, κοβόταν το ρεύμα για πλάκα όλη την ώρα, όσο για ίντερνετ.. πήγαινες για καφέ, γυρνούσες και ίσως να είχε συνδεθεί), τι κάνεις για να προσφέρεις σε αυτούς τους πλούσιους; Φτιάχνεις μαγαζιά με πανάκριβα αξεσουάρ για ορειβασία. Κι ας έχει απέξω χώμα, λάσπη, νεκρά ζώα και φτωχά παιδιά ο δρόμος. Τους φέρνεις τα δυτικού τύπου σαμπουάν, αφροντούς, απορρυπαντικά. Κι ας ρίχνεις το νερό αυτό στους ορυζώνες. Τους φέρνεις το χειρότερο εχθρό της πλάσης, το πλαστικό. Τίγκα στα πλαστικά μπουκαλάκια. Κι ας καις τα σκουπίδια σου. Και πως θα συνεννοηθείς μαζί τους; Στα Νεπαλέζικα; Δε γίνεται. Γι' αυτό, βάζεις μία μόνο γλώσσα στα σχολεία, την αγγλική, για να έχουν τα παιδιά μέλλον με τους πλούσιους αυτούς τουρίστες. Κι ας μην μπορείς πια να επικοινωνήσεις με τα ίδια σου τα παιδιά γιατί πολύ απλά μιλάνε αγγλικά και δεν καταλαβαίνουν τι λες.
Ο Σκωτσέζος με τη γυναίκα του ή δεν πήγαιναν το παιδί τους σχολείο ή σκέφτονταν να το σταματήσουν, δε θυμάμαι. Ήθελαν να μάθει και τις δυο γλώσσες, να της δώσουν όσα πίστευαν αυτοί ότι θα έπρεπε να πάρει ένα παιδί συν ότι θα ήταν ασφαλής. Γιατί στο σχολείο υπήρχε τρομακτική βία. Τις μέρες που ήμουν στην Ποκάρα, είχα διαβάσει σε μια τοπική εφημερίδα γραμμένη στα αγγλικά φυσικά, ότι δύο παιδάκια ήταν στο νοσοκομείο από το άπειρο ξύλο που τους είχε δώσει ο δάσκαλος.
Το ας πούμε αστείο, είναι ότι οι πλούσιοι τουρίστες δε νομίζω να νοιάζονταν αν τους έδινες να καταλάβουν ότι πρέπει αυτοί να προσαρμοστούν στα δικά σου δεδομένα, πλύσιμο με πράσινο σαπούνι ΜΟΝΟ ας πούμε, για να μην τρώμε όλοι Pantene pro V και Supline στο ρύζι μας. Αλλά πώς να στροφάρει και να επιλέξει το σωστό ένας δυστυχισμένος φτωχός αγράμματος; Αυτός βλέπει το απόλυτο κακό, το χρήμα, ως σωτήρια λύση στη δυστυχία του και προσαρμόζεται κακήν κακώς σε αυτό.
Το Έβερεστ, μας έλεγαν, είναι γεμάτο μπουκάλες οξυγόνου και γκαζιού. Πεταμένες από τους πλούσιους τουρίστες. Που στ' αρχίδια τους το βουνό. Αφού ανέβηκαν να καρφώσουν τη σημαία της χώρας τους (φοβερά χρήσιμη και με νόημα πράξη), στην επιστροφή παράτησαν όλα τα σκουπίδια τους γιατί ξέρεις πόσο ζυγίζουν μια και δυο και τρεις μπουκάλες οξυγόνου και γκαζιού; (Για να αναπνέεις και να μαγειρεύεις). Καλά τις κουβαλάγαμε γεμάτες, που να τις φέρνεις πίσω άδειες, και στο κάτω κάτω που να τις πετάξεις κάτω στην πόλη; Έχει πουθενά; Γάμησέ τες, άσ'τες εδώ. < Ενδεχόμενη συζήτηση ορειβατών. Ίσως και προτροπή Νεπαλέζου οδηγού, για να μην στενοχωρήσει τα αφεντικά που του δίνουν ψωμάκι. Σε κάθε περίπτωση, το Έβερεστ είναι γεμάτο σκουπίδια που δεν απορροφούνται ούτε εξαφανίζονται αλλά φαίνονται κιόλας όταν πετάνε αεροπλανάκια για να σου δείξουν τη θέα, τις βουνοκορφές κλπ.
Και μετά από όλα αυτά, γίνεται αυτός ο τεράστιος σεισμός και πέφτουν τα παραπήγματα, οι κακοτεχνίες, η μεγάλη δυστυχία γίνεται μεγαλύτερη. Δεν ξέρετε πόσο βαθιά στενοχωριέμαι. Για όλους αυτούς τους ανθρώπους. Όχι μόνο στο Νεπάλ επειδή έχω πάει. Αλλά και σε όλο τον κόσμο τον φτωχό, που τόσα θα μπορούσαμε να του προσφέρουμε όλοι. Δεν εννοώ χρήματα ή μια αγκαλιά, είσαι μακριά, δεν μπορείς. Μπορείς όμως να σκορπίσεις αγάπη στους διπλανούς σου. Σταμάτα να εχθρεύεσαι τους δικούς σου ανθρώπους, τους γείτονες, τους πρόσφυγες, αυτούς που μια άλλη συγκυρία, ή ο κωλοδυτικός πολιτισμός με τους πολέμους του και το χρήμα, τους έφεραν σπίτι σου. Ούτε αυτοί γουστάρουν, ούτε συ. Οκ. Δώσε τόπο όμως, εσύ που ζεις καλύτερα, που καταλαβαίνεις περισσότερα. Τίποτα δεν μας ανήκει, τίποτα δε θα πάρουμε μαζί μας. Μπορούμε να μοιραστούμε λίγα, πολύ λίγα ο καθένας.
Και για να κλείσω, γιατί μου τη δίνει που το έβλεπα χτες, είναι εκεί, αδυσώπητος ο Αυτισμός του Δημοσίου. (Αυτισμό του Δημοσίου ονομάζω την οποιαδήποτε κατάσταση η οποία λειτουργεί με βάση συγκεκριμένες κινήσεις 1,2,3,4,5. Κι αν πεις σε αυτόν που λειτουργεί έτσι, κάνε ρε μεγάλε 5,2,4,3,1 και βάλε και ένα Βήτα, το έκαψε. Ελιγμός. Αυτό είναι το φάρμακο του Αυτισμού του Δημοσίου. Ο Ελιγμός είναι ο θάνατος της γραφειοκρατίας. Αλλά που. Τόσα τα πλοκάμια που να μπλέκεις ε;) Τι εννοώ και που κολλάει στη συζήτηση: Έχει ετοιμαστεί ανθρωπιστική βοήθεια και περιμένει λέει στο αεροδρόμιο του Κατμαντού. Καθήστε κει μεγάλε, άσ' τους να πεθάνουν πρώτα. Ενώ την ίδια στιγμή, δημοσιογράφοι απ' όλον τον κόσμο, έχουν φτάσει στις πιο απόμακρες βουνοκορφές και παίρνουν συνεντεύξεις από τον κόσμο που τρώει ακρίδες, βγάζουν φωτογραφίες ανθρώπους που βογγάνε αλλά ένα μπουκαλάκι νερό δεν ξέρω αν πήραν μαζί τους να τους δώσουν. Και να ο Αυτισμός του Δημοσίου. Θέλουν να πάνε από το δρόμο λέει αυτά τα τεράστια φορτηγά. Και στην Αθήνα να φέρεις αυτά τα φορτηγά, δε θα φτάσουν στην Ομόνοια, όχι εκεί. Εκεί οι δρόμοι, ποιοι δρόμοι, οι λακκούβες και οι λάσπες που έμοιαζαν με δρόμους, ήταν σκατά πριν γίνει ο σεισμός. Συν ότι δεκάδες φορτηγά φεύγουν με κόσμο από Κατμαντού μπας και γλιτώσουν από τις ασθένειες που παραμονεύουν, άρα, αν είχε κίνηση μία, τώρα ούτε με πατίνι δεν περνάς. Οπότε μεγάλε, αν δεν συνεννοηθείς με όποιον μπορείς και δεν καταφέρεις ότι ελικόπτερο, αεροπλανάκι, αερόστατο έχεις να πετάξει, απλά θα γίνουν όλα χειρότερα. Και για να γίνουν αυτά, πάλι Αυτισμός, εκατό τηλέφωνα, διακόσια μέηλ, τριακόσιες συνεννοήσεις ενώ οι άνθρωποι δεν έχουν νερό. Κι ο δημοσιογράφος να έχει στοιχίσει την οικογένεια στη σειρά να μας λέει δεν έχουμε να φάμε, δεν έχουμε νερό.
Δεν ξέρω τι γίνεται τελικά, δεν είμαι κει να βλέπω, ξέρω αυτό που είδα στην τιβί, ανάθεμα την ώρα που την άνοιξα.
Λυπάμαι βαθιά και πολύ. Τι να πω. Να ευχηθώ; Τι να την κάνεις την ευχή άμα δεν κουνηθείς λίγο;
Ακολουθούν μερικές φωτό από το ταξίδι μου στο Νεπάλ.
Εδώ, στο αεροπλάνο φτάνοντας. Έκσταση για το τι θα δω σε 50 λεπτά.
Κατμαντού. Έμφαση στα καλώδια του ηλεκτρικού.. κίνδυνος για ηλεκτροπληξία.. βρέχει συνέχεια.. δε λέω άλλα.
Κατμαντού. Κλάσικ αφίσες Μπόλιγουντ. Το Νεπάλ είναι η Κρήτη της Ινδίας. Εδώ από τα κάποια λίγα κομμάτια με κάπως νορμάλ δρόμο και πεζοδρόμιο λέμε τώρα.
Η κεντρική αγορά φρούτων και λαχανικών στο Κατμαντού.
Καύση νεκρών στον ποταμό Μπαγκμάτι.
Μνημείο (νεκροταφείο) στην περιοχή που γίνεται η καύση νεκρών. Υπάρχει;
Μέρος της πόλης του Κατμαντού.
Εδώ φαίνονται οι δρόμοι και η κίνηση μια ΝΟΡΜΑΛ μέρα στην πόλη. Αυτοκίνητα μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι σου. Και θέλουν να περάσουν φορτηγά με βοήθεια. Βάλτε με το νου σας γκρεμισμένα τα πάντα και στη μέση τόσα αυτοκίνητα..
Μαγαζιά με ηλεκτρονικά και οι δρόμοι με τα πεζοδρόμια μπροστά τους. Απόλυτα συνηθισμένη εικόνα.
...εσείς πόση ώρα μπορείτε να το σηκώσετε;
Σάρανγκοτ. Πάνω από την Ποκάρα, πολύ κοντά στα βουνά πια. Τόσο ψηλά, που τα σύννεφα είναι κάτω από μας.
Ποκάρα, με τη λίμνη και τα Ιμαλάια. Η σανσκριτική λέξη himālaya, σημαίνει λέει «η κατοικία του χιονιού», hima (χιόνι) + ālaya (κατοικία).
Τη θολούρα τη βλέπουμε; Καυσαέριο.
Σάρανγκοτ. Φαίνεται η λίμνη της Ποκάρα.
Πλατεία Ντάρμπαρ, Κατμαντού. Αυτή με τα μνημεία που έπεσαν..
Πλ. Ντάρμπαρ.
Πλ. Ντάρμπαρ.
Εδώ, φωτό από την πλατεία στην Google.
Λυπάμαι πολύ :( Μακάρι ο κόσμος να μπορούσε να γίνει καλύτερος.
Δεν έχω γράψει τη Χιονάτη μου και ζητώ συγνώμη από τους 3 αναγνώστες που θα ανυπομονούν μαζί με μένα, αλλά δεν έχω όρεξη, κι αν δεν έχεις όρεξη πώς να γράψεις ένα σουρεάλ αστείο κείμενο. Πολύ βία, πολύς θάνατος, μία οι πόλεμοι, μία οι δυστυχισμένοι οι πρόσφυγες, και τώρα το Νεπάλ. Το πόσο έχω στενοχωρηθεί δε λέγεται.
Είναι απόλυτα φυσικό να λυπάσαι λίγο και μετά να ξεπερνάς κάτι που δεν ξέρεις, δεν έχεις γνωρίσει από κοντά. Γι' αυτό ο κόσμος είναι αλλού ντ' αλλού. Γι' αυτό θα ήταν καλό να ταξιδεύουν όλοι. Να γνωρίζουν τον κόσμο. Να βλέπουν τι γίνεται. Να μαθαίνουν. Η γη δεν είναι καρτ ποστάλ. Σε όλα τα τοπία που βλέπεις στις κάρτες, έχει μύγες, σκατά, μαλάκες, έχει όμως και υπέροχα φαγητά, τέλειες μουσικές, απίθανα ζώα, καλούς ανθρώπους. Τίποτα δεν είναι σαν ένα πραγματικό ταξίδι σε άλλα μέρη από τα δικά σου.
Έχω στενοχωρηθεί πάρα πολύ για το Νεπάλ. Όταν είχα πάει, πριν χρόνια, δεν είχα περάσει καλά. Εδώ, στο μπλογκ, υπάρχουν όλες οι κατάλληλες αφηγήσεις για να γελάσεις, όπως τα λέω συνήθως. Και μερικές φορές είχε πλάκα. Ο τρελός στην Ποκάρα που έμοιαζε με το Χριστό, που περπατούσε ξυπόλητος και γυμνός και μια μέρα φορούσε ένα βρακί Κάλβιν Κλάιν πάνω από παντελόνι. Δεν τον έβγαλα φωτογραφία. Μονίμως ντρεπόμουν σε τέτοια μέρη να βγάλω φωτογραφίες. Δε νιώθω καλά να βγάζω τη δυστυχία του άλλου. Και να θυμάμαι τι; Και γι' αυτό μονίμως οι φωτογραφίες μου από τέτοια μέρη, είναι αίσχος. Έχω δει απίστευτα πρόσωπα, απίθανες εκφράσεις, τέλειες φάτσες και πάντα χαμήλωνα το κεφάλι όταν με κοιτούσαν. Να τους πω τι; Ότι ήρθα από μια χώρα πλούσια σχετικά με τα δικά τους χάλια και τι; Άμα ερχόταν εδώ κάποιος πλούσιος γιαπωνέζος και με έβγαζε εμένα φωτό επειδή φοράω κάτι που αυτός όχι, θα μου άρεσε; Δε θα μου άρεσε. ...Τώρα που το θυμάμαι, με έχει βγάλει φωτό γιαπωνέζα. Αλήθεια. Με ρώτησε πρώτα αλλά Θεέ μου, υπάρχω σε άλμπουμ Γιαπωνέζας. ..Και δε με πείραξε. Τέλος πάντων, είναι προσωπική μάχη, προσωπικά κόμπλεξ μάλλον και δική μου δουλειά να τα λύσω. Στο κάτω κάτω εγώ δεν ήμουν ξαπλωμένη στο χώμα να ξεψειρίζω το παιδί μου όταν με έβγαλε φωτό, ίσως αυτή είναι η διαφορά.
Στο Νεπάλ έκλαιγα συνέχεια. Δεν άντεχα να βλέπω τόση δυστυχία. Άλλοι πάνε διακοπές και στ' αρχίδια τους όλα, βγάζουν φωτό, ω κοίτα αυτό το νεκρό ζώο, κοίτα κοίτα άντερα έξω, κάτσε να βγάλουμε φωτό, ωωω κοίτα κοίτα, ένα παιδάκι κουβαλάει ένα σακί 3 φορές πιο μεγάλο απ' αυτό, κάτσε να το βγάλω φωτό!! Αδύνατον. Για μένα. Δεν κατηγορώ όσους βγάζουν αυτές τις φωτό, αντίθετα, πρέπει, πώς θα δεις τι γίνεται εκεί έξω, πρέπει να δεις και μετά πρέπει να πας. Οπωσδήποτε. Πρέπει να πας παντού. Να ξεκινήσεις να οργώσεις τη χώρα σου και μετά τον κόσμο. Λίγο πιο έξω και λίγο πιο έξω, μέχρι να έχεις μια γενικότερη εικόνα. Και τότε ίσως νιώσεις πιο τυχερός, ή βρεις λόγους να αλλάξεις τη ζωή σου αν δε σου αρέσει, πάντως, μάλλον θα αγαπήσεις τους ανθρώπους περισσότερο γιατί αν έχεις δει πως ζουν, θα καταλάβεις και γιατί κάνουν ό,τι κάνουν.
Νεπάλ. Φτώχεια ανελέητη. Ένα κράμα διαστρεβλωμένου πολιτισμού κι απέραντης φτώχειας. Παιδιά στο δρόμο να ψάχνουν μέσα στα σκουπίδια και δίπλα καζίνο. Μαύρη ώρα καζίνο ήταν, αλλά καζίνο. Και το Lonely Planet να γράφει, ντύσου λέει σαν τον James Bond για να πας. Τι να σου πω. Ντύσου εσύ σαν τον James Bond κι εναλλακτικά, πήγαινε στο καζίνο της Ξάνθης με τα τρακτέρ παρκαρισμένα απ' έξω. Και να 'χει βρέξει εννοείται. Να δω πως θα νιώσεις. Σα να είσαι μόνος εσύ στο Πατρινό Καρναβάλι ή όχι. Δεν ξέρω τι να σου πω. Εγώ έκλαιγα συνέχεια. Δε μάζευαν τα σκουπίδια στο Κατμαντού με αποτέλεσμα να είναι βουνά διαμέτρου και ύψους γύρω στα 2-3 μέτρα σε κάθε γωνία με παιδιά να είναι μέσα εκεί στην απέραντη βρώμα μαζί με σκυλιά. Τα σκυλιά έψαχναν να φάνε και τα παιδιά να βρουν κάτι, πλαστικό συνήθως, για να το βάλουν στις τσάντες τους και να το πουλήσουν. Μια μέρα είδα κόσμο να είναι στα μπαλκόνια και να γελάει, να χαίρεται, να φωνάζει, να επικροτεί. Φυσικά δεν καταλάβαινα τι γινόταν, έτσι ρώτησα. Γιόρταζαν γιατί τους μάζευαν τα σκουπίδια...
Βράδυ, Κατμαντού, πήγαινα για μια μπύρα, μια βόλτα. Ένιωσα έναν τεράστιο όγκο δίπλα μου. Γύρισα να κοιτάξω και ήταν μια τεράστια σακούλα, πόσο τεράστια να σου πω, 1,5 μέτρο ας πούμε, μακρόστενη και χοντρή, ένα σακί. Το είδα να πηγαίνει μόνο του, δεν κατάλαβα, έγειρα λίγο το κεφάλι μου και είδα ένα παιδί σκυμμένο από κάτω, να την κουβαλάει, 4-5 χρονών. Περπατούσε με το σακί στην πλάτη, ανάμεσα στους τουρίστες που πήγαιναν για μια μπύρα, μια βόλτα. Το σακί γεμάτο πλαστικά ποτήρια. Από τα σκουπίδια προφανώς. Μάλλον έκαναν αυτό που κάνουν τώρα εδώ οι δεκάδες δύστυχοι στα δικά μας σκουπίδια. Ξέρετε, το έκαναν στη χώρα τους, ήρθε πόλεμος, έφυγαν από τη χώρα τους, για να έρθουν στη δική μας να κάνουν το ίδιο.
Άλλη μέρα, Κατμαντού, βλέπω σκυλάκι ωραίο, ξαπλωμένο σε σκαλιά. Αχου, πόσο αγαπάω τα σκυλιά, πλησιάζω αμέσως να το χαϊδέψω. Ανοιχτή κοιλιά, το έτρωγαν σκουλίκια. Νεκρό. Ποιος να το μαζέψει. Πλάκα μου κάνεις. Στο απέναντι σκαλί κοιμόταν ημίγυμνος άστεγος.
Σημείωση: την εποχή που πήγα (καλοκαίρι), έβρεχε συνέχεια. Όλα υγρά, όλα. Τα πάντα. Παντού λάσπες, σκατά αγελάδας, μικρόβιο, κουνούπι, φουλ. Τα δικά μας παιδιά έτσι ζουν;
Δε θέλω να απαντήσω σε ερωτήσεις "και ποιος φταίει γι' αυτά;" γιατί θα μπορούσα να αναπτύξω δίτομο βιβλίο και τώρα δε θέλω. Άλλωστε ο καθένας μπορεί να έχει μια γνώμη.
Στα μέρη εκτός πρωτεύουσας, ήταν λίγο καλύτερα με την έννοια ότι έβλεπες πράσινο, μαϊμουδάκια και τέτοια. Έφευγες από τον "πολιτισμό" και ησύχαζες λίγο. Αλλά και πάλι. Λίγο παραπάνω να κάτσεις, γνωρίζεις ντόπιους, μαθαίνεις εκ των έσω τι συμβαίνει και σου φεύγει η όποια χαρά και πάλι. Ποκάρα. Γνωρίσαμε ζευγάρι, Σκωτσέζο, παντρεμένο με Νεπαλέζα, είχαν ένα γλυκό κοριτσάκι. Μακάρι να είναι όλοι τους καλά.. Απ' αυτούς έμαθα πολλά.
Επειδή το Νεπάλ έχει τα Ιμαλάια, το Έβερεστ κλπ, προσελκύει πλούσιο τουρισμό. Γιατί το να ανέβεις εκεί πάνω δεν είναι φτηνό. Κοστίζει πολλά, πάρα πάρα πολλά. Έτσι, πιστεύεις ότι δε γίνεται να μη διαθέσεις στους πλούσιους αυτούς τουρίστες ό,τι καλύτερο μπορείς. Όταν όμως είσαι τέρμα φτωχός και αμόρφωτος, δεν έχεις πρόσβαση σε καμία γνώση από πουθενά (πριν 8 χρόνια που πήγα, κοβόταν το ρεύμα για πλάκα όλη την ώρα, όσο για ίντερνετ.. πήγαινες για καφέ, γυρνούσες και ίσως να είχε συνδεθεί), τι κάνεις για να προσφέρεις σε αυτούς τους πλούσιους; Φτιάχνεις μαγαζιά με πανάκριβα αξεσουάρ για ορειβασία. Κι ας έχει απέξω χώμα, λάσπη, νεκρά ζώα και φτωχά παιδιά ο δρόμος. Τους φέρνεις τα δυτικού τύπου σαμπουάν, αφροντούς, απορρυπαντικά. Κι ας ρίχνεις το νερό αυτό στους ορυζώνες. Τους φέρνεις το χειρότερο εχθρό της πλάσης, το πλαστικό. Τίγκα στα πλαστικά μπουκαλάκια. Κι ας καις τα σκουπίδια σου. Και πως θα συνεννοηθείς μαζί τους; Στα Νεπαλέζικα; Δε γίνεται. Γι' αυτό, βάζεις μία μόνο γλώσσα στα σχολεία, την αγγλική, για να έχουν τα παιδιά μέλλον με τους πλούσιους αυτούς τουρίστες. Κι ας μην μπορείς πια να επικοινωνήσεις με τα ίδια σου τα παιδιά γιατί πολύ απλά μιλάνε αγγλικά και δεν καταλαβαίνουν τι λες.
Ο Σκωτσέζος με τη γυναίκα του ή δεν πήγαιναν το παιδί τους σχολείο ή σκέφτονταν να το σταματήσουν, δε θυμάμαι. Ήθελαν να μάθει και τις δυο γλώσσες, να της δώσουν όσα πίστευαν αυτοί ότι θα έπρεπε να πάρει ένα παιδί συν ότι θα ήταν ασφαλής. Γιατί στο σχολείο υπήρχε τρομακτική βία. Τις μέρες που ήμουν στην Ποκάρα, είχα διαβάσει σε μια τοπική εφημερίδα γραμμένη στα αγγλικά φυσικά, ότι δύο παιδάκια ήταν στο νοσοκομείο από το άπειρο ξύλο που τους είχε δώσει ο δάσκαλος.
Το ας πούμε αστείο, είναι ότι οι πλούσιοι τουρίστες δε νομίζω να νοιάζονταν αν τους έδινες να καταλάβουν ότι πρέπει αυτοί να προσαρμοστούν στα δικά σου δεδομένα, πλύσιμο με πράσινο σαπούνι ΜΟΝΟ ας πούμε, για να μην τρώμε όλοι Pantene pro V και Supline στο ρύζι μας. Αλλά πώς να στροφάρει και να επιλέξει το σωστό ένας δυστυχισμένος φτωχός αγράμματος; Αυτός βλέπει το απόλυτο κακό, το χρήμα, ως σωτήρια λύση στη δυστυχία του και προσαρμόζεται κακήν κακώς σε αυτό.
Το Έβερεστ, μας έλεγαν, είναι γεμάτο μπουκάλες οξυγόνου και γκαζιού. Πεταμένες από τους πλούσιους τουρίστες. Που στ' αρχίδια τους το βουνό. Αφού ανέβηκαν να καρφώσουν τη σημαία της χώρας τους (φοβερά χρήσιμη και με νόημα πράξη), στην επιστροφή παράτησαν όλα τα σκουπίδια τους γιατί ξέρεις πόσο ζυγίζουν μια και δυο και τρεις μπουκάλες οξυγόνου και γκαζιού; (Για να αναπνέεις και να μαγειρεύεις). Καλά τις κουβαλάγαμε γεμάτες, που να τις φέρνεις πίσω άδειες, και στο κάτω κάτω που να τις πετάξεις κάτω στην πόλη; Έχει πουθενά; Γάμησέ τες, άσ'τες εδώ. < Ενδεχόμενη συζήτηση ορειβατών. Ίσως και προτροπή Νεπαλέζου οδηγού, για να μην στενοχωρήσει τα αφεντικά που του δίνουν ψωμάκι. Σε κάθε περίπτωση, το Έβερεστ είναι γεμάτο σκουπίδια που δεν απορροφούνται ούτε εξαφανίζονται αλλά φαίνονται κιόλας όταν πετάνε αεροπλανάκια για να σου δείξουν τη θέα, τις βουνοκορφές κλπ.
Και μετά από όλα αυτά, γίνεται αυτός ο τεράστιος σεισμός και πέφτουν τα παραπήγματα, οι κακοτεχνίες, η μεγάλη δυστυχία γίνεται μεγαλύτερη. Δεν ξέρετε πόσο βαθιά στενοχωριέμαι. Για όλους αυτούς τους ανθρώπους. Όχι μόνο στο Νεπάλ επειδή έχω πάει. Αλλά και σε όλο τον κόσμο τον φτωχό, που τόσα θα μπορούσαμε να του προσφέρουμε όλοι. Δεν εννοώ χρήματα ή μια αγκαλιά, είσαι μακριά, δεν μπορείς. Μπορείς όμως να σκορπίσεις αγάπη στους διπλανούς σου. Σταμάτα να εχθρεύεσαι τους δικούς σου ανθρώπους, τους γείτονες, τους πρόσφυγες, αυτούς που μια άλλη συγκυρία, ή ο κωλοδυτικός πολιτισμός με τους πολέμους του και το χρήμα, τους έφεραν σπίτι σου. Ούτε αυτοί γουστάρουν, ούτε συ. Οκ. Δώσε τόπο όμως, εσύ που ζεις καλύτερα, που καταλαβαίνεις περισσότερα. Τίποτα δεν μας ανήκει, τίποτα δε θα πάρουμε μαζί μας. Μπορούμε να μοιραστούμε λίγα, πολύ λίγα ο καθένας.
Και για να κλείσω, γιατί μου τη δίνει που το έβλεπα χτες, είναι εκεί, αδυσώπητος ο Αυτισμός του Δημοσίου. (Αυτισμό του Δημοσίου ονομάζω την οποιαδήποτε κατάσταση η οποία λειτουργεί με βάση συγκεκριμένες κινήσεις 1,2,3,4,5. Κι αν πεις σε αυτόν που λειτουργεί έτσι, κάνε ρε μεγάλε 5,2,4,3,1 και βάλε και ένα Βήτα, το έκαψε. Ελιγμός. Αυτό είναι το φάρμακο του Αυτισμού του Δημοσίου. Ο Ελιγμός είναι ο θάνατος της γραφειοκρατίας. Αλλά που. Τόσα τα πλοκάμια που να μπλέκεις ε;) Τι εννοώ και που κολλάει στη συζήτηση: Έχει ετοιμαστεί ανθρωπιστική βοήθεια και περιμένει λέει στο αεροδρόμιο του Κατμαντού. Καθήστε κει μεγάλε, άσ' τους να πεθάνουν πρώτα. Ενώ την ίδια στιγμή, δημοσιογράφοι απ' όλον τον κόσμο, έχουν φτάσει στις πιο απόμακρες βουνοκορφές και παίρνουν συνεντεύξεις από τον κόσμο που τρώει ακρίδες, βγάζουν φωτογραφίες ανθρώπους που βογγάνε αλλά ένα μπουκαλάκι νερό δεν ξέρω αν πήραν μαζί τους να τους δώσουν. Και να ο Αυτισμός του Δημοσίου. Θέλουν να πάνε από το δρόμο λέει αυτά τα τεράστια φορτηγά. Και στην Αθήνα να φέρεις αυτά τα φορτηγά, δε θα φτάσουν στην Ομόνοια, όχι εκεί. Εκεί οι δρόμοι, ποιοι δρόμοι, οι λακκούβες και οι λάσπες που έμοιαζαν με δρόμους, ήταν σκατά πριν γίνει ο σεισμός. Συν ότι δεκάδες φορτηγά φεύγουν με κόσμο από Κατμαντού μπας και γλιτώσουν από τις ασθένειες που παραμονεύουν, άρα, αν είχε κίνηση μία, τώρα ούτε με πατίνι δεν περνάς. Οπότε μεγάλε, αν δεν συνεννοηθείς με όποιον μπορείς και δεν καταφέρεις ότι ελικόπτερο, αεροπλανάκι, αερόστατο έχεις να πετάξει, απλά θα γίνουν όλα χειρότερα. Και για να γίνουν αυτά, πάλι Αυτισμός, εκατό τηλέφωνα, διακόσια μέηλ, τριακόσιες συνεννοήσεις ενώ οι άνθρωποι δεν έχουν νερό. Κι ο δημοσιογράφος να έχει στοιχίσει την οικογένεια στη σειρά να μας λέει δεν έχουμε να φάμε, δεν έχουμε νερό.
Δεν ξέρω τι γίνεται τελικά, δεν είμαι κει να βλέπω, ξέρω αυτό που είδα στην τιβί, ανάθεμα την ώρα που την άνοιξα.
Λυπάμαι βαθιά και πολύ. Τι να πω. Να ευχηθώ; Τι να την κάνεις την ευχή άμα δεν κουνηθείς λίγο;
Ακολουθούν μερικές φωτό από το ταξίδι μου στο Νεπάλ.
Εδώ, στο αεροπλάνο φτάνοντας. Έκσταση για το τι θα δω σε 50 λεπτά.
Κατμαντού. Έμφαση στα καλώδια του ηλεκτρικού.. κίνδυνος για ηλεκτροπληξία.. βρέχει συνέχεια.. δε λέω άλλα.
Κατμαντού. Κλάσικ αφίσες Μπόλιγουντ. Το Νεπάλ είναι η Κρήτη της Ινδίας. Εδώ από τα κάποια λίγα κομμάτια με κάπως νορμάλ δρόμο και πεζοδρόμιο λέμε τώρα.
Η κεντρική αγορά φρούτων και λαχανικών στο Κατμαντού.
Καύση νεκρών στον ποταμό Μπαγκμάτι.
Μνημείο (νεκροταφείο) στην περιοχή που γίνεται η καύση νεκρών. Υπάρχει;
Μέρος της πόλης του Κατμαντού.
Εδώ φαίνονται οι δρόμοι και η κίνηση μια ΝΟΡΜΑΛ μέρα στην πόλη. Αυτοκίνητα μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι σου. Και θέλουν να περάσουν φορτηγά με βοήθεια. Βάλτε με το νου σας γκρεμισμένα τα πάντα και στη μέση τόσα αυτοκίνητα..
Μαγαζιά με ηλεκτρονικά και οι δρόμοι με τα πεζοδρόμια μπροστά τους. Απόλυτα συνηθισμένη εικόνα.
...εσείς πόση ώρα μπορείτε να το σηκώσετε;
Σάρανγκοτ. Πάνω από την Ποκάρα, πολύ κοντά στα βουνά πια. Τόσο ψηλά, που τα σύννεφα είναι κάτω από μας.
Ποκάρα, με τη λίμνη και τα Ιμαλάια. Η σανσκριτική λέξη himālaya, σημαίνει λέει «η κατοικία του χιονιού», hima (χιόνι) + ālaya (κατοικία).
Τη θολούρα τη βλέπουμε; Καυσαέριο.
Σάρανγκοτ. Φαίνεται η λίμνη της Ποκάρα.
Πλατεία Ντάρμπαρ, Κατμαντού. Αυτή με τα μνημεία που έπεσαν..
Πλ. Ντάρμπαρ.
Πλ. Ντάρμπαρ.Εδώ, φωτό από την πλατεία στην Google.
Λυπάμαι πολύ :( Μακάρι ο κόσμος να μπορούσε να γίνει καλύτερος.



















